Sarı Leblebi

Sarı Leblebi

Sarı Leblebi
Leblebi nohutun kavrulmasıyla üretilen bir çeşit kuru yemiştir. En bilinen türleri beyaz leblebi ve sarı leblebidir. Coğrafi olarak tescillenen ilk leblebi, Çorum leblebisidir. Son dönemlerde farklı çeşitlerde leblebi üretimi de yapılmaktadır.

Leblebi, nohudun ıslatılıp kavrulmasıyla üretilen bir çeşit kuruyemiştir. Beyaz leblebi ve sarı leblebi en bilinen türleridir. Leblebi ilk kez Şeyh Murat Gazi tarafından 1370-1390 yılları arasında İstanbul’da bulunmuştur ve kısa sürede Anadolu’ya yayılmıştır. Nohudun ısıtılıp bekletilmesi ile leblebiyi keşfeden Şeyh Murat Gazi’nin ölümünden 180 yıl sonra İstanbul’da bir Arnavut ustadan leblebi üretimini öğrenen ustaların Anadolu’da leblebiyi yaygınlaştırdıkları bilinmektedir.

Çorum leblebisi yaklaşık 3 asır önce Ahmedi Sever isminde muhterem bir zatın ilimizde yetişen nohut cinslerinden leblebiyi imal ettiği söylenmektedir. Yaklaşık 3 asırdır ilimizde üretimi yapılan leblebinin adı adeta Çorum ismi ile özdeşleşmiştir. Çorum denince leblebi, leblebi denince ise akla hemen Çorum gelir.

Leblebinin hammaddesi olan nohut: en çok Türkiye, Kuzey Afrika, Meksika, Hindistan, Pakistan ve İspanya’da yetişmektedir. Ülkemizde Batı (Manisa-Kula, Kütahya-Tavşanlı), Orta Anadolu (Çorum) ve Güneydoğu Anadolu’da yetişmektedir. Coğrafi olarak tescillenen ilk leblebi, Çorum leblebisidir.

Leblebi üretimde kırmızı ve iri nohutlar kullanılır. Çorum bölgesinde üretilen leblebiler daha çok sarı leblebiye dönüştürülürken, Ege bölgesinde yetiştirilen nohutlar daha çok beyaz leblebiye(sakız leblebisi) dönüştürülür.
Kuruyemiş olarak bütün şekilde tüketimini yanında ayrıca leblebi toz haline getirilip halk dilinde kavut denilen şekilde de yenilebilir.

Leblebi üretimi el emeği yoğun, gerçek bir zanaattır, çok dikkatli çalışılacak bir ustalık ister! Diğer kuruyemişlerden leblebiyi ayıran en büyük özelliklerden biri en az 45 günde hazırlanmasıdır.

Leblebi Çeşitleri
Dünyada kültürü yapılan nohut tane tipine göre desi (küçük, köseli ve renkli taneli) ve kabuli (iri, koçbası, bej veya açık renkli taneli) olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Ülkemizde yetiştirilen nohutlar genelde kabuli olarak tanımlanan tipe girmekte; ticari yönden ise koçbası, kuşbası ve bezelyemsi nohut olmak üzere sınıflandırılmaktadır.

Koçbaşı Nohut: Taneleri genellikle açık sarı, ender olarak hafif kırmızımsı – sarımtırak renktedir. Taneleri şekil olarak koç başını andırdıklarından bu isim verilmiştir. Diğer iki alt türün tanelerine göre iri, köşeli ve uzuncadır. Kabuk ince ve kırışık olup, dip tarafta ikiye bölünmüş görülür.

Yuvarlak ve Kuşbaşı Nohut
Yuvarlak Nohut: Bunlara bezelyemsi nohut ya da sarı nohut adları verilir. Tane büyüklüğü orta, tane kabuğu düz ve buruncuk oldukça küçüktür.

Kuşbaşı Nohut: Leblebilik nohut olarak da tanınır. Tane renkleri genellikle kırmızımsı sarıdır. Şekilleri yuvarlağımsı ve orta iriliktedir. Tane kabuğu kalınca ve az kırışıktır. Bu nedenle kabuğu taneden ayırmak oldukça kolaydır.

(Visited 1 times, 1 visits today)
Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]

Benzer yazılar ...

Leave a Comment