AyÇekirdeği Tarihi ve Çeşitleri

AyÇekirdeği

AyÇekirdeği Tarihi ve Çeşitleri
Her gün büyük bir keyifle tükettiğimiz ay çekirdeği, ayçiçeği (Helianthus Annuus) bitkisinin meyvesidir. Yağ üretiminde de kullanılan ve kökeni Kuzey Afrika’ya dayanan ayçiçeği, milattan önce 3.000’li yıllardan itibaren Amerikan yerlilerinin yetiştirdiği bitkiler arasında yer almaktadır.

Yerli kabileler, ay çekirdeğini, ekmek, kek ve birçok yiyeceğin içine lezzet vermesi için katmışlardır. Kuruyemiş olarak tükettiğimiz ay çekirdeğinin Amerika kıtasından Avrupa’ya geçişi, bundan yaklaşık 5 yüzyıl önce İspanyol kâşifler tarafından gerçekleştirilmiştir. Avrupa’da ay çekirdeğinden ticari amaçla ilk yağ üretenler İngilizler olurken, Akdeniz havzasının sıcak insanları ay çekirdeğini daha çok kuruyemiş olarak tüketmeyi tercih etmişlerdir.

Ülkemize baktığımızda, ay çekirdeği tarımı bizde yaklaşık 50 yıl önce Trakya bölgemizde başlamış, Balkan göçmenleri bu konuda öncülük yapmıştır. Türkiye’nin yağ üretiminin yarısından fazlası halen ay çekirdeğinden sağlanırken, özellikle Marmara Bölgesi bu konuda öne çıkmaktadır. Çerezlik olarak tüketilen ay çekirdeklerimiz ise Kayseri, Erzurum, Sivas, Kırıkkale, Yozgat gibi Orta Anadolu şehirlerimizde yetiştirilmektedir. Ülkemizin en sevilen ve en çok tüketilen çerezlerinden biri olan ay çekirdeğine, birçok yöremizde farklı farklı isimler verilmiştir.

Gündöndü, günebakan, ayçek, çiğdem, günçiçeği, eğlencelik ve çıtçıt gibi yöresel isimlerle andığımız ay çekirdekleri, evde, televizyon karşısında, parkta, piknikte, spor karşılaşmasında vb. yaşamımızın her anında bizimle birliktedir.

Ay Çekirdeği Çeşitleri
40 ayrı çeşidi bulunan ay çekirdeğinin çerezlik olarak tüketilen çeşitleri şunlardır:

Beyaz/Pijamalı Ay Çekirdeği (Beyaz Ay Çekirdeği):Ülkemizde çerezlik olarak en çok tüketilen ay çekirdeği türüdür. Pek çok büyük kuruyemiş üreticisinin de tercih ettiği bu ürün, daha çok Orta Anadolu bölgemizde yetiştirilmektedir.

Dakota Ay Çekirdeği: Beyaz ay çekirdeğinden sonra en çok görülen çerezlik ay çekirdeği türüdür.

Siyah Kıbrıs Ay Çekirdeği: Japon çekirdeği olarak da bilinen bu türün tüketimi son yıllarda önceki yıllara göre bir hayli gerilemiştir.

Karaduman/Köy Çekirdeği (Yağlık Ay Çekirdeği): Türkiye’de en yaygın yetişen ay çekirdeği türü olmakla birlikte, yağ oranının yüksekliği nedeniyle çerez sektöründen çok yağ üretiminde kullanılır. Trakya Bölgesi’nde çerezlik olarak tüketenler de vardır.

İç Ay Çekirdeği: Amerika’da soslu, kaplamalı çeşitlerinin ağırlıklı olarak tüketildiği bu tür, ülkemizde daha çok pasta ve hamur işi ürünlerde kullanılmaktadır. (tadim.com.tr)

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]
(Visited 6 times, 1 visits today)

Benzer yazılar ...

Leave a Comment